Als uw bedrijf groeit moet u het overleg met het personeel anders gaan regelen. Bedrijven tussen de 10 en 50 medewerkers moeten een personeelsvertegenwoordiging hebben, tenminste als een deel van het personeel dat wil. Bij meer dan 50 werknemer moet er een ondernemingsraad zijn.
Vragen over
Werkoverleg
In elke onderneming is er sprake van overleg tussen de ondernemer en zijn medewerkers.
Maar waarom eigenlijk? Wat is het belang van overleg?
Waarom een (werk)overleg voeren?
U en uw medewerkers zullen regelmatig met elkaar overleggen over de gang van zaken binnen het bedrijf. Soms gebeurt dit op uw initiatief, soms op initiatief van uw medewerkers. Misschien vindt het overleg op vaste tijdstippen plaats en maakt u bewust tijd vrij voor overleg. Vaak echter vindt het overleg zomaar tussendoor plaats, tijdens de koffie of op de minder drukke momenten van de dag.
In elke onderneming is er sprake van overleg tussen de ondernemer en zijn medewerkers.
Maar waarom eigenlijk? Wat is het belang van overleg?
Overleg heeft altijd te maken met informatie-uitwisseling. Overleg voeren is nuttig, zowel voor u als voor uw medewerkers. Voor u als ondernemer, omdat het zonder overleg lastig werken is. Er zijn nu eenmaal praktische zaken die u met elkaar moet bespreken. Ook voor uw medewerkers is overleg nuttig. Door te overleggen krijgt u informatie. De ene medewerker benadrukt misschien dat het zo gezellig is, terwijl de ander precies wil weten hoe het nu zit met de vakantieplanning of het loonstrookje.
Het tijdstip en de duur van overleg verschillen per bedrijf. Meestal hangt het af van de grootte van het bedrijf wanneer en hoe lang er overleg plaatsvindt.
Bekijk ook de informatie over:
Het voeren van verzuimgesprekken
Het voeren van functioneringsgesprekken
Hoe voer ik een goed werkoverleg?
Tips voor het voeren van goed werkoverleg:
Tijdens het werkoverleg
-
Als u voor de eerste keer werkoverleg voert, leg dan uit wat het doel is, spreek de spelregels af (bijvoorbeeld respect voor de mening van een ander, elkaar uit laten praten, een bijdrage van iedereen, op tijd komen en notulen lezen) en vraag of de medewerkers hiermee akkoord gaan.
-
De agenda van het werkoverleg kan als volgt opgebouwd zijn:
-
Opening (heet iedereen welkom)
-
Mededelingen
-
Verslag vorige overleg (Klopt het en zijn de afspraken nagekomen?)
-
Bespreek één voor één de agendapunten en rondt elk agendapunt af door een korte samenvatting en herhaling van afspraken.
-
Vraag aan ieder afzonderlijk of hij/zij nog iets voor de rondvraag heeft.
-
Stel de datum voor het volgende werkoverleg vast.
-
Bespreek belangrijke onderwerpen eerst.
-
Luister met aandacht naar de medewerkers. en laat mensen uitspreken.
Organisatie
-
Leg de data voor het werkoverleg vast en informeer medewerkers hierover.
-
Vraag medewerkers om agendapunten in te brengen voor de komende vergadering.
-
Stel een paar werkdagen van tevoren de agenda op en verspreid deze onder de medewerkers.
Hoe leg ik een werkoverleg vast?
De notulist maakt het verslag. Dat kan een vaste persoon zijn, maar die taak kan ook rouleren. Vraag dan aan het begin van het werkoverleg wie het verslag wil maken of wijs iemand aan als niemand zich aanbiedt.
Het verslag kan bestaan uit uitgebreide notulen, waarin de hele discussie wordt samengevat of uit een korte besluiten- en afsprakenlijst.
Zorg in ieder geval dat de afspraken en besluiten goed in het verslag zijn weergegeven.
Een notulist heeft altijd het recht om te vragen wat er gezegd of afgesproken is, ook tussendoor tijdens het overleg.
Na afloop werkt de notulist het verslag uit. Dat mag niet te lang duren zodat collega’s die er niet bij waren, zo snel mogelijk op de hoogte zijn van de gemaakte afspraken.
Personeelsvertegenwoordiging (PVT)
Wat zijn de taken en bevoegheden van de personeelsvertegenwoordiging
De personeelsvertegenwoordiging bestaat uit minstens drie werknemers. Zij overlegt met de werkgever over de gang van zaken in de onderneming. De leden worden rechtstreeks gekozen door en uit de werknemers in een geheime schriftelijk stemming.
De personeelsvertegenwoordiging heeft:
-
instemmingsrecht voor het vaststellen of veranderen van regelingen voor werktijden, veiligheid, gezondheid, welzijn en ziekteverzuim.
-
adviesrecht over besluiten die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de werknemers.
-
recht op informatie. De werkgever is verplicht de personeelsvertegenwoordiging tijdig te informeren over onder andere de algemene gang van zaken en het sociaal beleid en haar van de juiste gegevens daarover te voorzien. De werkgever mag dit schriftelijk, maar ook mondeling doen.
De personeelsvertegenwoordiging kan met de werkgever aanvullende afspraken maken over de medezeggenschap. Bijvoorbeeld over de faciliteiten en rechtspositie van de leden en de toepassing van het instemmingsrecht. Of over procedures, zoals de informatievoorziening van de werkgever bij een instemmingsaanvraag. Dergelijke afspraken kunnen misverstanden en conflicten voorkomen.
Is voor mijn bedrijf met minder dan 50 medewerkers vertegenwoordiging verplicht?
Ondernemingen met tien tot vijftig werknemers kunnen vrijwillig een ondernemingsraad opzetten. Als ze geen ondernemingsraad willen, kunnen ze een personeelsvertegenwoordiging instellen. Werkgevers zijn hiertoe verplicht wanneer een meerderheid van de werknemers daarom vraagt. Ondernemingen met minder dan 10 werknemers kunnen een personeelsvertegenwoordiging instellen voor het overleg over arbeidstijden.
Ondernemingsraad (OR)
Wat zijn de taken en bevoegheden van de ondernemingsraad (OR)?
De ondernemingsraad moet meespreken over het beleid dat de onderneming voert over de rechten en plichten van de werknemers. In de wet op de ondernemingsraad is sprake van drie verschillende rechten:
Adviesrecht: Voor besluiten die belangrijke financiële, economische en/of organisatorische gevolgen hebben voor de onderneming, moet de ondernemer advies inwinnen bij de OR. De ondernemer moet het advies serieus meewegen in de besluitvorming. Wijkt de ondernemer af van het advies, dan moet hij dit schriftelijk motiveren naar de OR. Wanneer de ondernemer een besluit neemt dat afwijkt van het advies van de OR, dan moet de ondernemer een maand wachten tot hij het besluit uit mag voeren.
Ontslag
Leden van een OR hebben tijdens en tot twee jaar na beëindiging van hun OR-lidmaatschap een zekere mate van ontslagbescherming. Gedurende het OR-lidmaatschap mag de werkgever de arbeidsovereenkomst met het OR-lid niet opzeggen. Datzelfde geldt voor de ambtelijk secretaris van de OR (die niet zelf lid van de OR hoeft te zijn). Wanneer een werkgever de arbeidsovereenkomst wil opzeggen met een werknemer die op de kandidatenlijst voor de OR staat, of met een werknemer die korter dan twee jaar geleden lid van de OR is geweest, heeft hij daarvoor toestemming van de kantonrechter nodig.
NB: Deze ontslagbescherming geldt niet bij ontslag tijdens proeftijd of wegens dringende reden (zoals diefstal).
Initiatiefrecht
Initiatiefrecht: de OR kan de ondernemer voorstellen doen over zaken die de onderneming betreffen. Van het initiatiefrecht wordt door de meeste ondernemingsraden aanzienlijk minder gebruik gemaakt dan van het advies- en het instemmingsrecht.
Ook heeft de ondernemingsraad het recht een adviseur in te schakelen. In de Wet op de Ondernemingsraden zijn de precieze regels vastgelegd waaraan OR en ondernemer zich dienen te houden.
Instemmingsrecht
Instemmingsrecht: Voor besluiten die direct betrekking hebben op een aantal personele regelingen (zoals een werktijdenregeling of een regeling met betrekking tot arbeidsomstandigheden) moet de ondernemer instemming hebben van de OR voordat het besluit ten uitvoer kan worden gebracht. Als de OR niet instemt met het voorstel en de ondernemer toch zijn besluit wil uitvoeren, dient hij een gerechtelijke procedure aan te spannen.
Wanneer moet mijn bedrijf een ondernemingsraad hebben?
Elk bedrijf in Nederland met 50 of meer werknemers is verplicht een ondernemingsraad te hebben.
(Bijgewerkt 25 september 2012)
